Openbare bronnen · AIVD/MIVD-jaarverslagen · NCTV DTN & CSBN · GDELT-media
Dreigingsmonitor Nederland · 2002–2025

Verantwoording

Methodologie & datakwaliteit

Transparantie is de basis van vertrouwen. Hier lees je precies hoe deze monitor tot stand komt, welke vier bronnen we combineren — term-tellingen (AIVD/MIVD-jaarverslagen en GDELT-media) naast de officiële NCTV-beoordelingen (DTN/CSBN) — wat de cijfers wél en níet zeggen, en hoe volledig de dataset is.

Hoe het werkt

Van jaarverslag naar grafiek in zes stappen

Deze stappen beschrijven de term-tellingsketen voor de AIVD- en MIVD-jaarverslagen. De NCTV-bron (DTN/CSBN) en de GDELT-media worden apart verwerkt en als aparte bron met eigen status getoond.

  1. 1

    Verzamelen

    Openbare jaarverslagen van AIVD en MIVD (2002–2025) worden verzameld via de officiële publicatiekanalen.

  2. 2

    Tekst extraheren

    Uit elke PDF wordt de platte tekst gehaald. Beeld-only of corrupte PDF's leveren soms onvolledige tekst — dat markeren we.

  3. 3

    Termen definiëren

    23 begrippen in 4 categorieën, elk met een set zoekpatronen (synoniemen, spellingsvarianten).

  4. 4

    Tellen

    Per verslag tellen we hoe vaak elk zoekpatroon voorkomt. De som per term is de 'aandachtsscore'.

  5. 5

    Visualiseren

    De tellingen worden per jaar, dienst en categorie gevisualiseerd, met tabel-fallbacks en downloads.

  6. 6

    Beperkingen markeren

    Ontbrekende jaargangen, overlappende termen en de aandacht-vs-dreiging-nuance worden expliciet getoond.

Bronnen & dekking

Welke verslagen zijn geanalyseerd?

In totaal 48 jaarverslagen van AIVD en MIVD over 23 jaar. De matrix toont per jaar en dienst of er een geanalyseerd verslag is.

Dekkingsmatrix: per jaar en dienst of het jaarverslag is geanalyseerd
Dienst 200220032004200520062007200820092010201120122013201420152016201720182019202020212022202320242025
AIVD AIVD 2002: geanalyseerd AIVD 2003: geanalyseerd AIVD 2004: geanalyseerd AIVD 2005: geanalyseerd AIVD 2006: geanalyseerd AIVD 2007: geanalyseerd AIVD 2008: geanalyseerd AIVD 2009: geanalyseerd AIVD 2010: geanalyseerd AIVD 2011: geanalyseerd AIVD 2012: geanalyseerd AIVD 2013: geanalyseerd AIVD 2014: geanalyseerd AIVD 2015: geanalyseerd AIVD 2016: geanalyseerd AIVD 2017: geanalyseerd AIVD 2018: geanalyseerd AIVD 2019: geanalyseerd AIVD 2020: geanalyseerd AIVD 2021: geanalyseerd AIVD 2022: geanalyseerd AIVD 2023: geanalyseerd AIVD 2024: geanalyseerd AIVD 2025: geanalyseerd
MIVD MIVD 2002: geanalyseerd MIVD 2003: geanalyseerd MIVD 2004: geanalyseerd MIVD 2005: geanalyseerd MIVD 2006: geanalyseerd MIVD 2007: geanalyseerd MIVD 2008: geanalyseerd MIVD 2009: geanalyseerd MIVD 2010: geanalyseerd MIVD 2011: geanalyseerd MIVD 2012: geanalyseerd MIVD 2013: geanalyseerd MIVD 2014: geanalyseerd MIVD 2015: geanalyseerd MIVD 2016: geanalyseerd MIVD 2017: geanalyseerd MIVD 2018: geanalyseerd MIVD 2019: geanalyseerd MIVD 2020: geanalyseerd MIVD 2021: geanalyseerd MIVD 2022: geanalyseerd MIVD 2023: geanalyseerd MIVD 2024: geanalyseerd MIVD 2025: geanalyseerd
AIVD geanalyseerd MIVD geanalyseerd ontbreekt

Volledige dekking

Alle 48 jaargangen — AIVD én MIVD, onafgebroken van 2002 tot en met 2025 — zijn geanalyseerd. Eerder ontbrekende jaargangen (waarvoor geen werkende of machineleesbare PDF was gevonden) zijn alsnog opgehaald en toegevoegd.

Aanvullende bron · NCTV

Naast de jaarverslag-tellingen verwerken we twee andere soorten bron. (1) De NCTV: het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) is een officieel dreigingsniveau op schaal 1–5 (nu niveau 4, "substantieel") en het Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) is een officiële cyberdreigingsbeoordeling — dit zijn dreigingsoordelen, geen aandacht-tellingen. Voor context tellen we daarnaast 31 NCTV-edities op dezelfde 23 termen, per jaar geaggregeerd (2012–2025); die telling staat als aparte bron NCTV in de dienst-keuze op het dashboard, het officiële DTN-niveau op de homepage. (2) GDELT: een dagelijkse momentopname van wereldwijde media-aandacht uit open nieuwsdata — geen jaarverslag, geen inlichtingenbron en geen dreigingsniveau.

Begrippen

23 termen in 4 categorieën

Elke categorie bundelt een set termen. Per term tellen we meerdere zoekpatronen. De volledige zoekpatronen staan in de data dictionary.

Statelijke dreigingen

5 termen

RuslandChinaIranNoord-KoreaTurkije

Cyberdreigingen

5 termen

CyberSpionageSabotageEconomische spionageVitale infrastructuur

Terrorisme & extremisme

6 termen

JihadismeISIS / Islamitische StaatAl-QaidaRechts-extremismeLinks-extremismeTerrorisme (algemeen)

Hybride dreigingen

4 termen

DesinformatieBeïnvloeding / inmengingOndermijningHybride dreiging (expliciet)
Bekijk de volledige data dictionary

Wees kritisch

Beperkingen van deze monitor

Lees deze punten vóór je conclusies trekt. Ze bepalen wat de cijfers wél en níet kunnen zeggen.

Tellingen meten aandacht, geen dreigingsniveau

Dit geldt voor de term-tellingen (AIVD/MIVD-jaarverslagen en GDELT-media): een hogere telling betekent meer aandacht, niet automatisch een hoger actueel dreigingsniveau. Het geldt níet voor het NCTV-DTN-niveau en het CSBN — dat zijn juist officiële dreigingsbeoordelingen.

Niet genormaliseerd

Tellingen zijn ruwe frequenties en (tenzij vermeld) niet gecorrigeerd voor de lengte van een verslag. Langere verslagen kunnen hogere tellingen geven.

Termen overlappen

Eén passage kan onder meerdere termen vallen (bijv. 'cyber', 'spionage' en 'sabotage'). Categorie-totalen kunnen dezelfde tekst meermaals wegen.

Verslaglengte verschilt

De reeks is compleet (alle jaargangen 2002–2025, beide diensten), maar oudere verslagen zijn vaak beknopter dan recente. Absolute tellingen hangen deels samen met verslaglengte; let daarop bij het vergelijken van jaren.

Jaarverslagen zijn een proxy voor het echte werk

De openbare AIVD- en MIVD-jaarverslagen zijn een samenvatting; veel inlichtingenwerk is per definitie niet openbaar. De term-tellingen zeggen dus iets over de publieke communicatie, niet over het volledige beeld. De NCTV-beoordelingen (DTN/CSBN) zijn daarentegen wél bedoeld als dreigingsinschatting zelf.

Gemaakt met AI-hulp

Extractie, telling en tekst zijn met behulp van generatieve AI tot stand gekomen. Controleer belangrijke conclusies in de oorspronkelijke bronnen.

Openheid over AI

Gebruik van generatieve AI

Deze monitor is AI-ondersteund en brongeleid. Alles wat je hier ziet komt uit openbare documenten: de jaarverslagen van AIVD en MIVD, de NCTV-publicaties (DTN/CSBN) en open nieuwsdata. De AI verzint niets — ze ontsluit en ordent wat al openbaar is.

De monitor is controleerbaar. Belangrijke conclusies zijn herleidbaar naar de brondata, en de volledige dataset is downloadbaar zodat je elke telling zelf kunt narekenen. Controleer belangrijke conclusies altijd in de oorspronkelijke bron — de AIVD-/MIVD-jaarverslagen, de NCTV-publicaties of de oorspronkelijke nieuwsberichten.

De monitor is transparant over haar beperkingen. De term-tellingen (AIVD/MIVD-jaarverslagen en GDELT-media) zijn een proxy voor aandacht, terwijl het NCTV-DTN-niveau en het CSBN officiële dreigingsbeoordelingen zijn. In alle gevallen onderscheiden we de duiding expliciet van de ruwe data; wat de cijfers wél en níet kunnen zeggen, staat bij de beperkingen.

Extractie, telling en duiding zijn AI-ondersteund: generatieve AI wordt gebruikt om openbare documenten schaalbaar te analyseren. Dat maakt het werk schaalbaar, maar introduceert ook risico op fouten — bijvoorbeeld bij onvolledige tekstextractie of bij de interpretatie van context. Juist daarom zijn de drie waarborgen hierboven (brongeleid, controleerbaar, transparant) leidend.

De verantwoorde inzet van AI — in deze monitor én in trainingen en oefeningen — gebeurt in samenwerking met AI-Advies & Training als AI-trainingspartner.

Wat is er veranderd?

Versiegeschiedenis

  1. v1.1

    Dataset aangevuld tot 48 jaarverslagen — de volledige reeks AIVD- én MIVD-jaargangen 2002–2025 is nu gedekt. Toegevoegd: AIVD 2016, 2017, 2019, 2020, 2025 en MIVD 2019, 2020, 2022, 2024.

  2. v1.0

    Eerste publieke versie: 39 jaarverslagen, 23 termen, 4 categorieën, 11 kantelpunten en de regionale laag.

Aandacht ≠ dreiging

"Aandacht ≠ dreiging" is de kernles van deze monitor, maar geldt niet voor élk paneel — het hangt af van de bron. Wij verwerken vier bronnen in twee soorten signaal. TELLINGEN (meten aandacht, geen dreiging): de term-tellingen uit de openbare AIVD- en MIVD-jaarverslagen (2002–2025) meten hoe vaak een thema in de rapportage voorkomt — een proxy voor aandacht, geen dreigingsniveau (de volledige reeks 2002–2025 is inmiddels geanalyseerd); en de GDELT-mediaberichten meten wereldwijde media-aandacht, een dagelijkse momentopname uit open nieuwsdata, geen inlichtingenbron. OFFICIËLE BEOORDELINGEN (zijn wél een dreigingsoordeel): het NCTV-Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) is een officieel dreigingsniveau op schaal 1–5, en het Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) is een officiële kwalitatieve cyberdreigingsbeoordeling. Vuistregel: staat er een telling, lees die als aandacht; staat er een NCTV-niveau of -beeld, lees die als de officiële dreigingsinschatting. Controleer belangrijke conclusies altijd in de oorspronkelijke bronnen.